Çin’in ‘büyük güç’ çağırısı potansiyel gerginlik sebebi

0

Çin’in yeni yönetimi Amerikalılar ile “eşitler arasında yeni bir tür büyük güç” ilişkisinde ısrar ediyor.

Çin’in yeni yönetimi Amerikalılar ile “eşitler arasında yeni bir tür büyük güç” ilişkisinde ısrar ediyor. Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in Amerika-Çin zirvesi için hafta sonu Kaliforniya eyaletine gelişiyle birlikte yeni bir dünya görüşü ortaya konulmuş oldu.

Çin’in “İkili” ilişkiler grubu teklifine sırt çevirmesinin üzerinden beş yıl geçti ve bu yaklaşım hâlâ bazı Çinli yetkililerce göz ardı ediliyor.

Ancak Xi, ABD Başkanı Barack Obama ile zirve görüşmesinde “yeni bir tür büyük güç” ilişkilerinin kurulması çağrısında bulunurken, Çin’in bundan böyle dünya meselelerine yaklaşımında büyük bir değişiklik olacağı görülüyor.

Eski Çin Devlet Başkanı Hu Jintao pasif, ayrılıkçı ve dış dünyaya verdiği tepkilerde beceriksiz olmak gibi eleştirilere hedef olurken, Çinli diplomatlar Jintao’nun dış politika vizyonu ve eşgüdümü eksikliği yaşadığını dile getiriyorlardı.

Pekin’in dünya sahnesinde liderlik gösterisine çıkması çağırısı Deng Xiaoping’in Çin’e “zekânı sakla ve yeri geldiğinde kullan” mantalitesi çerçevesinde değerlendiriliyordu.

Hatta Çin’in ticaret, şirketler ve yatırımlar gibi alanlarda dünya geneline yayılması ve giderek artan askerî gücüne karşın Hu ve yönetim kadrosu hâlâ Çin’in uluslararası meseleleri ele alma kapasitesi sınırlı gelişmekte olan bir ülke olduğunda ısrar ediyordu.

Ancak Xi’nin geçtiğimiz Kasım ayında Komünist Partisi Genel Sekreterliği’ne ve Mart ayında da devlet başkanlığına gelmesinden bu yana verdiği mesaj çok farklı.

Xi, Çin’in artık dünya sahnesine çıktığını, daha uyumlu, daha iddialı bir dış politika uyguladığını ve bunun Çin ulusuna yeniden hayat vereceğini kaydediyor. Kısacası, Xi’nin yeni politikası bu.

Çin’de yayımlanan Global Times gazetesi ülkenin “daha büyük ve daha yayılmacı” olacağını bildirirken, başmakalede Xi’nin Latin Amerika ve Karayipler gezisinden sonra Amerika Zirvesi durağı Kaliforniya’da yeni diplomatik girişimin aktifliğinden ve güvenli duruşundan söz ediliyordu.

Çin’in yeni yönetimi Amerikalılar ile “eşitler arasında yeni bir tür büyük güç” ilişkisinde ısrar ediyor. Söylemin esası; Çin ile “İkili grup –G2” oluşturma fikrinden kaynaklanıyor.

Ancak tek bir ilişkiye odaklanmak sakıncalı. Zira böyle bir ilişki kurulması durumunda bir başka yerde çatışma ortaya çıkabilir. Amerika ile eşgüçler olarak bağları kuvvetlendirmek Pekin için bir başka ülke ile ilişkileri azaltmak anlamına gelecektir.

Pekin’deki dış politika yetkilileri ise “büyük yenilenme” temasının ve yeni yönetimin eski sistemin yeniden kurgulanması olduğuna dikkat çekerken, amacın Çin’i dünyanın merkezine koymak ve diğer bütün ülkeleri kendisine itaat eder hâle getirmek olduğu görülüyor.

Ancak Çin’in yeni G-2 dünya görüşünden ortaya çıkan anlam, Amerika yanı sıra bütün diğer devletler büyük güç değil ve dolayısıyla görmezlikten gelinebilir olmalarıdır.

Özellikle Avrupa devletleri, kendilerinden birini Çin’in cezalandırmak istemesi durumunda birbirlerine sahip çıkmalıdır. Zira eninde sonunda sıra kendilerine de gelecektir.

Kaynak: The Financial Times, 04 Haziran 2013
Çeviren: Handan Öz

Share.

About Author

Yeni Türkiye, ülke ve dünya gündeminin önemli başlıklarını bir araya getirmeyi amaç edinen bir yorum-analiz sitesidir. İç politika, bölgesel ve küresel siyaset, ekonomi ve düşünsel akımları kapsayan geniş bir alanda yayın faaliyeti yürütmektedir. Türkiye ve dünyanın önde gelen medya organlarını, web sitelerini ve düşünce kuruluşlarını düzenli olarak takip eden Yeni Türkiye, sahip olduğu geniş yazar kadrosunun özgün üretimleri dışında en güncel ve seçkin yazılı, sesli ve görsel haber, yorum, analiz ve raporları okurlarıyla buluşturuyor. Türkiye ve dünya gündemine olabildiğince geniş bir perspektifle bakmayı amaçlayan düşünsel bir platform olarak tasarlanan Yeni Türkiye, okuyucularının özgün yorumlarına da yer vermektedir.

Leave A Reply